Resesyon Nedir, Resesyon Döneminde Yatırım Yapılır mı?

Ekonomik faaliyetlerin yavaşlaması, şirketlerin gelirlerinin azalması ve tüketici harcamalarının gerilemesi, yatırımcıların piyasalardaki gelişmeleri daha yakından takip etmesine neden olabilir. Peki, resesyon nedir? En genel ifadeyle resesyon, bir ekonomide üretim, istihdam, gelir ve harcama gibi temel ekonomik faaliyetlerin belirgin şekilde gerilediği dönemdir. ABD, Avrupa ve Japonya gibi büyük ekonomiler geçmişte farklı dönemlerde resesyon süreçleri yaşamış, bu süreçlerin etkileri tüm dünyada finansal piyasalarda da hissedilmiştir.

 

Örneğin 2008 küresel finansal krizinde ekonomik daralma birçok ülkeye yayılarak hisse senetleri, emtia ve kredi piyasalarında önemli dalgalanmalara yol açmıştır. Bununla birlikte her resesyonun ortaya çıkış nedeni ve piyasalara etkisi aynı değildir. Bu nedenle yatırım kararlarında yalnızca ekonomik daralma ihtimaline değil, enflasyon, faiz oranları, şirket bilançoları ve piyasa beklentileri gibi farklı unsurlara da birlikte bakılması gerekir.

Resesyonun Anlamı Nedir?

Resesyon, ekonomideki genel aktivitenin belirli bir süre boyunca zayıflamasını ifade eder. Geleneksel yaklaşımda iki çeyrek dönemde üst üste ekonomik küçülme sık kullanılan bir gösterge olsa da resesyonun tespitinde yalnızca gayri safi yurt içi hasıla (GSYİH) verisine bakılmaz. İstihdam, sanayi üretimi, tüketim, reel gelirler ve ticari faaliyetler gibi göstergeler de değerlendirilir.

Bu nedenle resesyonun teknik tanımı, ekonomik faaliyette geniş tabanlı ve belirgin bir gerilemenin yaşandığı dönem şeklinde ele alınabilir. Ekonomik daralmanın uzunluğu ve derinliği ise ülkeden ülkeye değişebilir. Bazı dönemlerde kısa süreli bir yavaşlama görülürken bazı krizlerde işsizlik ve üretim kayıpları daha uzun süre devam edebilir. Ancak genel hatlarıyla 6 ila 18 ay arasında yaşanabilir diyebiliriz.

 

Resesyon Dönemi Nasıl Olur?

Bir ekonomide büyümenin yavaşlaması ile başlayan süreç, tüketici ve işletme güvenindeki düşüşle daha belirgin hale gelebilir. Tüketici harcamalarının azalması şirketlerin satışlarını etkilerken, işletmeler yatırımlarını ve yeni işe alımlarını sınırlayabilir. Bu durum istihdam üzerinde baskı oluşturduğunda tüketim daha da zayıflayabilir ve ekonomik faaliyetlerdeki yavaşlama güçlenebilir.

Resesyon dönemi, bu nedenle yalnızca tek bir ekonomik göstergenin düşüşüyle açıklanamayacak kadar kapsamlı bir süreçtir. Yatırımcılar açısından bakıldığında ise piyasalardaki belirsizliğin artması, varlık fiyatlarında daha yüksek oynaklığa neden olabilir. Örneğin ekonomik büyümenin yavaşladığı bir dönemde şirketlerin gelecekteki karlılık beklentileri aşağı yönlü revize edilebilir.

Resesyon Neden Olur?

Resesyon, belirli bir süreci kapsaması nedeniyle ortaya çıkmasında tek bir neden bulunmayabilir. Yüksek enflasyonu kontrol altına almak amacıyla uygulanan sıkı para politikaları, faiz oranlarının uzun süre yüksek kalması, tüketici harcamalarındaki düşüş ve yatırımların yavaşlaması ekonomik aktiviteyi baskılayabilir.

 

Bunun yanında enerji fiyatlarındaki sert yükselişler, finansal krizler, tedarik zinciri sorunları ve küresel ticaretteki daralma da ekonomiler üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Özellikle büyük ekonomilerde başlayan sorunların ticaret ve finans kanalları aracılığıyla diğer ülkelere yayılması mümkündür. Böyle bir tabloda global resesyon riski gündeme gelir ve ekonomik belirsizlik yalnızca tek bir ülkenin sınırları içerisinde kalmayabilir.

Resesyonun Borsaya Etkileri Nelerdir?

Tüm ekonomik alanlarda hissedilen resesyon, elbette ki borsa da birtakım sıkıntıların yaşanmasına neden olabilir. Ekonomik daralma beklentisi, şirketlerin gelecekteki satış ve karlılık tahminlerini etkileyebildiği için hisse senedi piyasalarında dalgalanma yaratabilir. Ancak borsada resesyon etkisi her zaman aynı yönde ve aynı ölçüde görülmez. Piyasalar çoğu zaman ekonomik verilerden önce beklentileri fiyatlamaya başladığından, resesyonun resmi olarak açıklanmasından önce düşüş veya toparlanma görülebilir. Bu nedenle yatırımcıların yalnızca mevcut verilere değil, piyasanın geleceğe ilişkin beklentilerine de dikkat etmesi gerekir.

Hisse Senetleri

Resesyon dönemlerinde tüketici harcamalarına ve ekonomik büyümeye daha duyarlı şirketlerin gelir beklentileri baskı altında kalabilir. Bu nedenle hisse senetlerinde de gerileme yaşanması mümkündür. Ancak bazı sektörlerin daha dirençli kaldığını da unutmamak gerekir.

 

Döviz

Ekonomik belirsizliğin arttığı dönemlerde yatırımcıların daha likit veya güvenli gördükleri para birimlerine yönelmesi döviz piyasalarında hareketliliği artırabilir. Örneğin gelişme sürecinde olan para birimlerinde düşüş yaşanırken, İsviçre frangı gibi güvenilir para birimleri ise değer kazanabilir.

 

Altın

Belirsizlik dönemlerinde altın, yatırımcıların yakından takip ettiği varlıklardan biridir. Takip sürecinde en çok merak edilen konu ise “Resesyon olunca altın ne olur?” sorusunun yanıtıdır. Resesyon dönemlerinde genellikle altına ciddi bir talep gösterilmektedir.

 

Tahvil

Merkez bankalarını da yakından ilgilen resesyon dönemlerinde faizlerde düşüş yaşanması mümkündür. Ekonomik büyümenin zayıflaması, merkez bankalarının gelecekte daha gevşek para politikalarına yönelebileceği beklentisini oluşturursa tahvil piyasalarında farklı fiyatlama dinamikleri ortaya çıkabilir. Bu nedenle tahvil yatırımlarında vade ve faiz beklentilerinin birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Resesyon Döneminde Nasıl Yatırım Yapılmalıdır?

Resesyon dönemlerinde yatırım kararlarının temelinde risk yönetimi ve çeşitlendirme bulunmalıdır. Resesyonda yatırım, tek bir varlığa veya sektöre yoğunlaşmak yerine portföyün yatırımcının risk profiline uygun şekilde çeşitlendirilmesini gerektirebilir. Likidite ihtiyacı, yatırım vadesi ve mevcut portföy dağılımı dikkate alınmadan yalnızca piyasa düşüşlerinden yararlanma amacıyla işlem yapılması riskleri artırabilir. Örneğin kısa vadede ihtiyaç duyulabilecek bir paranın yüksek oynaklığa sahip varlıklarda değerlendirilmesi, piyasa beklenenden uzun süre baskı altında kaldığında yatırımcı açısından sorun oluşturabilir.

Buna karşılık uzun vadeli yatırım perspektifine sahip bir yatırımcı, ekonomik döngülerin farklı aşamalarını dikkate alarak daha dengeli bir strateji oluşturabilir. Burada resesyon ve risk iştahı arasındaki ilişki de önem kazanır. Belirsizlik yükseldiğinde yatırımcıların daha düşük riskli varlıklara yönelme eğilimi artabilir. Ancak her yatırımcının finansal durumu ve risk toleransı farklı olduğundan tek bir stratejinin herkes için uygun olduğu söylenemez.

Yatırımlar, Resesyon Döneminde Nasıl Korunur?

Resesyon döneminde portföyünüzün zarar görmesini istemiyorsanız ilk adım olarak yatırımları çeşitlendirmekte fayda vardır. Farklı varlık sınıflarına ve sektörlere dengeli şekilde yatırım yapmak, tek bir piyasanın olumsuz performansının portföy üzerindeki etkisini sınırlamaya yardımcı olabilir. Bunun yanında yatırım kararlarında yalnızca geçmiş performansa bakmak yerine güncel ekonomik göstergeleri ve yatırımın vadesini değerlendirmek gerekir. Bu süreçte piyasa hareketleri de yakından takip edilmelidir. Elbette ki güvenilir kaynaklar burada önem arz eder. Araştırma sırasında resesyon grafiği üzerinden geçmiş dönemlerdeki ekonomik daralmalar ile varlık fiyatları arasındaki ilişki incelenebilir.

 

Ancak geçmişte gerçekleşen fiyat hareketlerinin gelecekte aynı şekilde tekrarlanacağının garantisi bulunmaz. Benzer şekilde, piyasalarda görülen resesyon hareketi tek başına alım veya satım kararı vermek için yeterli bir gösterge değildir. Yatırım piyasalarını düzenli takip etmek isteyen kullanıcılar BtcTurk çatısı altında faaliyet gösteren BtcTurk | Hisse mobil uygulamasını indirebilir. Böylece nerede olursanız olun, piyasayı yakından takip edebilirsiniz. Böylece resesyon sonuçları hakkında fikir sahibi olmak da çok daha kolay hale gelir. Yatırım kararlarınızı vermeden önce kendi finansal durumunuzu, risk profilinizi ve yatırım hedeflerinizi göz önünde bulundurmalısınız. Yazımızdaki bilgiler yatırım tavsiyesi niteliği taşımamaktadır.