PD/DD (Piyasa Değeri / Defter Değeri) Nedir?

Piyasa değeri/defter değeri, bir şirketin borsadaki değerini bilançosunda yer alan özkaynaklarıyla karşılaştıran değerleme oranıdır. Kısaca PD/DD olarak ifade edilen bu gösterge, yatırımcıların şirketin muhasebe değerine göre nasıl fiyatlandığını değerlendirmesine yardımcı olur. Bu yazıda oranın nasıl hesaplandığını, hangi bilgileri sunduğunu ve yatırım kararlarında nasıl kullanılabileceğini öğrenebilirsiniz.

PD/DD Nedir?

PD/DD, temel analizde kullanılan değerleme oranlarından biridir. Uluslararası finans literatüründe Price-to-Book Ratio veya P/B olarak adlandırılır. Şirketin piyasa değerinin özkaynaklarının kaç katına karşılık geldiğini gösterir.

Piyasa Değeri Nedir?

Bir şirketin piyasa değeri, güncel hisse fiyatının toplam pay adediyle çarpılmasıyla hesaplanan borsa değeridir. Hesaplamada yalnızca halka açık veya fiilen işlem gören paylar değil, şirketin toplam payları esas alınır.

Piyasa Değeri = Hisse Fiyatı × Toplam Pay Adedi

Örneğin toplam 100 milyon payı bulunan bir şirketin hisse fiyatı 20 TL ise piyasa değeri 2 milyar TL’dir. Pay başına nominal değerin 1 TL olduğu şirketlerde toplam pay adedi, ödenmiş sermayenin TL cinsinden tutarıyla sayısal olarak eşleşebilir. Ancak ödenmiş sermaye ile pay adedi farklı kavramlardır. Hisse fiyatı değiştikçe şirketin borsa değeri de değişir. Finansal sonuçlar, büyüme beklentileri, faizler ve yatırımcıların risk algısı bu fiyatlamayı etkileyebilir.

Defter Değeri Nedir?

Bir şirketin defter değeri, genel olarak bilançosundaki toplam varlıklardan toplam yükümlülükler çıkarıldığında kalan özkaynak tutarıdır. Ortakların şirketteki muhasebe değerini temsil eder; şirketin satış veya tasfiye halinde mutlaka bu tutara karşılık geleceğini göstermez.

Defter Değeri = Toplam Varlıklar − Toplam Yükümlülükler

Hisse Başına Defter Değeri = İlgili Özkaynak Tutarı / İlgili Pay Adedi

Örneğin varlıkları 3 milyar TL, yükümlülükleri 2 milyar TL olan bir şirketin özkaynakları 1 milyar TL’dir. Şirketin 100 milyon payı bulunuyorsa hisse başına defter değeri 10 TL olarak hesaplanır.

Konsolide finansal tablolarda, borsada işlem gören ana ortaklığın payları değerlendirilirken ana ortaklık paylarına ait özkaynakların esas alınması önemlidir. Hesaplamada kullanılan özkaynak ile pay adedi aynı kapsamı temsil etmelidir.

PD/DD Nasıl Hesaplanır?

“PP/DD nasıl hesaplanır?” sorusuyla araştırılan PD/DD hesabında, şirketin piyasa değeri uygun özkaynak tutarına bölünür. Aynı sonuç, hisse fiyatının hisse başına defter değerine bölünmesiyle de elde edilebilir.

PD/DD = Piyasa Değeri / Özkaynak

PD/DD = Hisse Fiyatı / Hisse Başına Defter Değeri

Piyasa değeri 2 milyar TL, özkaynakları 1 milyar TL olan bir şirketin PD/DD oranı 2’dir. Bu sonuç, şirketin borsada özkaynaklarının iki katı üzerinden fiyatlandığını gösterir.

Hesaplama yaparken kullanılan bilanço dönemini ve hisse fiyatının tarihini kontrol etmeniz gerekir. Sermaye değişiklikleri veya güncel finansal sonuçlar hesaba katılmadığında karşılaştırmalar yanıltıcı olabilir.

Defter Değeri ve Piyasa Değeri Arasındaki Fark Nedir?

Defter değeri muhasebe kayıtlarına, piyasa değeri ise güncel hisse fiyatına dayanır. İlki belirli bir raporlama tarihindeki finansal durumu yansıtırken ikincisi yatırımcıların şirketin geleceğine ilişkin beklentilerinden de etkilenir.

Bilançodaki varlıkların kayıtlı değerleri, kullanılan muhasebe yöntemleri nedeniyle güncel satış değerlerinden farklı olabilir. Amortisman, değer düşüklüğü, yeniden değerleme ve enflasyon düzeltmesi gibi uygulamalar özkaynakları etkileyebilir. Bu nedenle defter değeri, şirketin ekonomik değerinin eksiksiz bir ölçümü değildir.

Maddi olmayan varlıkların tamamının bilanço dışında kaldığını söylemek de doğru olmaz. Belirli muhasebeleştirme koşullarını sağlayan yazılımlar, patentler ve lisanslar bilançoda yer alabilir. Buna karşılık şirketin kendi oluşturduğu marka gücü veya müşteri ilişkileri gibi unsurların ekonomik katkısı muhasebe kayıtlarına tam olarak yansımayabilir.

PD/DD Değeri Neyi Gösterir?

“PP/DD oranı” şeklinde de aranan bu gösterge, şirketin borsadaki değerinin özkaynaklarına göre konumunu ortaya koyar. Pozitif özkaynağa sahip şirketlerde temel yorum şu şekilde yapılabilir:

• Oranın 1 olması: Piyasa değeri ile defter değerinin eşit olduğunu gösterir.
• Oranın 1’in üzerinde olması: Şirketin defter değerinin üzerinde fiyatlandığını ifade eder.
• Oranın 1’in altında olması: Şirketin defter değerinin altında fiyatlandığını gösterir.

PD/DD Kaç Olmalı?

“PP/DD kaç olmalı?” sorusunun bütün şirketler için geçerli tek bir yanıtı yoktur. Sağlıklı değerlendirme için şirketin faaliyet alanı, özkaynak kârlılığı, büyüme beklentileri ve riskleri birlikte incelenmelidir. Örneğin özkaynaklarını yüksek ve sürdürülebilir kâr üretmek için kullanan bir şirket, benzerlerine göre daha yüksek çarpanla fiyatlanabilir. Buna karşılık özkaynakları güçlü görünmesine rağmen sürekli zarar eden bir şirketin düşük oranla işlem görmesi, tek başına ucuz olduğunu kanıtlamaz.

Karşılaştırmayı benzer iş modellerine sahip şirketler arasında yapmak daha anlamlıdır. Sermaye yoğun bir üretim şirketiyle değeri büyük ölçüde bilgi birikimine ve yazılıma dayanan bir şirketin aynı çarpan üzerinden değerlendirilmesi yanıltıcı olabilir. Ayrıca fiyatın zaman içinde mutlaka defter değerine yaklaşması beklenmemelidir. Farklılık uzun süre devam edebilir; hem hisse fiyatı hem de özkaynak tutarı değişebilir.

Yatırımcılar İçin PD/DD Neden Önemlidir?

PD/DD, şirketin değerlemesine ilişkin hızlı bir başlangıç noktası sunar. Benzer şirketler arasında karşılaştırma yapmayı ve bir şirketin geçmiş dönemlerde hangi çarpanlarla fiyatlandığını incelemeyi kolaylaştırır. Siz de bu oranı değerlendirirken aşağıdaki unsurları birlikte dikkate alabilirsiniz:

• Özkaynak kârlılığı: Şirketin sahip olduğu özkaynaklarla ne kadar kâr üretebildiğini gösterir.
• Varlık kalitesi: Bilançodaki alacakların, stokların ve diğer varlıkların değerine ilişkin riskler önemlidir.
• Borçluluk ve nakit akışı: Şirketin yükümlülüklerini karşılayabilmesi ve nakit üretmesi değerlendirmeyi tamamlar.
• Finansal verilerin güncelliği: Son bilanço sonrasında gerçekleşen önemli gelişmeler oranı etkileyebilir.
• Diğer değerleme göstergeleri: F/K gibi oranlar, şirketin farklı yönlerden incelenmesine yardımcı olur.

Özkaynakların sıfır olması halinde PD/DD hesaplanamaz. Negatif özkaynaklarda ise ortaya çıkan negatif oran, standart ucuzluk-pahalılık karşılaştırması için anlamlı değildir.

Hisse senedi yatırımlarınızı mobil uygulama üzerinden yönetmek için BtcTurk | Hisse’yi indirin, hisse alım satım işlemlerinizi pratik bir şekilde ve hızlıca gerçekleştirin.

PD/DD Oranı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

PD/DD’si 1’in altında olan hisseler ucuz mudur?

Bu hisseler defter değerinin altında fiyatlanır ancak mutlak olarak ucuz değildir. Şirketin zarar etmesi, varlık kalitesinin zayıflaması veya geleceğine ilişkin belirsizlikler düşük oranı açıklayabilir.

F/K ve PD/DD kaç olmalı?

Her iki oran için de bütün şirketlere uygulanabilecek ideal bir seviye bulunmaz. F/K kâra, PD/DD ise özkaynaklara dayandığı için sektör koşulları ve şirketin finansal performansıyla birlikte değerlendirilmelidir.

PD/DD hangi şirketlerde daha anlamlıdır?

Özkaynakların ve bilanço yapısının değerlemede önemli olduğu şirketlerde daha işlevsel olabilir. Bankalar buna birer örnektir.

PD/DD oranı neden değişir?

Hisse fiyatındaki hareketler veya özkaynak tutarındaki değişiklikler oranı etkiler. Kâr ve zarar, temettü ödemeleri, sermaye işlemleri ve muhasebe düzeltmeleri bu değişimlerin nedenleri arasında yer alır.